NOALKOGOLLI STEATOGEPATOZ MAVJUD QD 2 TIP BEMORLARDA JIGAR FERMENTLARI VA UGLEVOD ALMASHINUVI KO’RSATGICHLARINING O’ZARO BOG’LIQLIGI

Abstract

Qandli diabet eng keng tarqalgan surunkali kasalliklardan biri bo'lib, jigarning turli kasalliklari bilan, jumladan, jigar fermentlarining buzilishi, alkogolsiz jigar yog’ kasalligi, gepapotoselular xavfli o’sma va sirroz bilan bog'liqdir. So’nggi yillarda jigar fermentlarining qandli diabet va glikemik nazoratni bashorat qilishdagi roli haqida qiziqish oshmoqda. Maqsad va Vazifalar Ushbu tadqiqotning maqsadi, Qandli diabet 2tip dekompensatsiya darajasida bo'lgan bemorlarda jigar fermentlarining glikirlangan gemoglobin (HbA1C)bilan bog'liqligini o’rganishdir. Materiallar va Usullar.Ushbu tadqiqotda ambulator va statsionar davolangan qandli diabet 2 tip bilan kasallangan bemorlar kiritilgan. Ma'lumotlar yig'ilib, qabul qilish vaqtida oldindan tayyorlangan proforma yordamida batafsil anamnez yi’gildi. Barcha ishtirokchilar uchun jigar faoliyati markerlari HbA1C ning 2 guruhida ya’ni kompetsatsiya va dekompensatsiya ko’rsatgichlarida korrelatsion analiz qilindi. Jigar fermentlari va HbA1C turli qiymatlari o'rtasidagi bog'liqlik tahlil qilindi.Natijalar 84 bemor orasida o'rtacha yosh 57.90 ± 8,3 ni tashkil etdi. 84 bemordan 14nafari (16,7%) erkaklar, 70 (83.3%) ayollar edi. Qandli diabet davomiyligi o'rtacha 7.84 ± 5.81 yil, HbA1C o'rtacha 8.52 ± 1.41 tashkil etdi. Nahorgi glukoza darajasi 10.08± 3,15mmol/l va ovqatdan keyingi qondagi glukoza darajasi 13,88 ± 3,92mmol/l ni tashkil etdi. Ammo jigar fermentlari (ALT, AST) va umumiy bilirubin, bog’langan bilirubin o’rtasida kompensatsiya darajasidagi HbA1C (<8%) o'rtasida teskari Pearson bog'liqligi mavjud bo'lib, statistik jihatdanahamiyatga ega emas. AST/ALT nisbati (De Ritis nisbati) o’rtasida to’g’ri bog’liqlik aniqlanib, bu nisbat HbA1 dekompensatsiya guruhida yuqori ekanligi aniqlandi..Xulosa qandli diabet 2 tip bemorlarda jigar faoliyati markerlari AST/ALT nisbati bilan HbA1C o'rtasidagi bog'liqlikni ko'rsatdi. Barcha jigar ko’rsatgichlari ikkala gurhda ham HbA1C bilan salbiy bog'liqlikka ega, ammo statistik jihatdan ahamiyatli bog'liqlik faqat AST/ ALT nisbati uchun kuzatildi.