SURUNKALI YURAK YETISHMOVCHILIGI FONIDA RIVOJLANGAN KARDIORENAL SINDROMNING ERTA BOSQICHLARI: PATOGENEZI, BIOMARKERLAR VA KLINIK AHAMIYATI

Abstract

Surunkali yurak yetishmovchiligi fonida rivojlangan kardiorenal sindrom yurak va buyrak faoliyatining o‘zaro kuchayib boruvchi disfunksiyasi bilan tavsiflanadigan murakkab klinik holat hisoblanadi. Kasallikning erta bosqichlarida patofiziologik o‘zgarishlar ko‘pincha subklinik kechib, buyrak shikastlanishi an’anaviy klinik va laborator ko‘rsatkichlar yordamida o‘z vaqtida aniqlanmasligi mumkin. Shu sababli kardiorenal sindromning aynan erta bosqichlarini chuqur tahlil qilish klinik amaliyot uchun muhim ahamiyatga ega. Mazkur maqolada surunkali yurak yetishmovchiligi fonida rivojlangan kardiorenal sindromning erta bosqichlariga oid zamonaviy ilmiy ma’lumotlar tahlil qilindi. Erta patogenetik mexanizmlar, jumladan gemodinamik buzilishlar, neyrogumoral faollashuv, kallikrein–kinin tizimi va natriyuretik peptidlar tizimining o‘rni yoritildi. Shuningdek, biomarkerlar va klinik jihatlarning diagnostik hamda prognostik ahamiyati muhokama qilindi. Ushbu maqola kardiorenal sindromni erta aniqlash va keyingi maqsadga yo‘naltirilgan davo strategiyalarini asoslash uchun ilmiy-nazariy poydevor bo‘lib xizmat qiladi.