SURUNKALI KARDIORENAL SINDROM MAVJUD BEMORLARDA RENIN-ANGIOTENZIN VA KALLIKREIN-KININ TIZIMLARI ORASIDAGI UZVIYLIKNI BAHOLASH

Abstract

Surunkali kardiorenal sindrom (KRS II-tipi) yurak va buyrak o‘rtasidagi murakkab patofiziologik o‘zaro ta’sir natijasida rivojlanadigan klinik holat bo‘lib, yurak faoliyatining surunkali yetishmovchiligi fonida buyrak funksiyasining progressiv susayishi bilan xarakterlanadi [1,2]. So‘nggi yillarda KRS rivojlanish mexanizmlarida neyrogumoral tizimlarning, ayniqsa renin-angiotenzin aldosteron tizimi (RAAT) va kallikrein-kinin tizimi (KKT)ning roli alohida e’tibor qozonmoqda. RAAT fiziologik sharoitda arterial bosimni, suv-elektrolit muvozanatini va perfuziyani saqlashda muhim ahamiyatga ega bo‘lsa-da, uning surunkali faollashuvi angiotenzin II va aldosteron darajasining oshishiga olib kelib, yurak va buyrak to‘qimalarida fibroz, gipoperfuziya va endotelial disfunktsiyani kuchaytiradi [3]. KKT esa bradikinin orqali tomirlarni kengaytiruvchi, yallig‘lanishga qarshi va mikrotsirkulyatsiyani yaxshilovchi ta’sir ko‘rsatadi [4]. Ushbu ikki tizim o‘rtasidagi uzviy muvozanat buzilganda KRSning kechishi og‘irlashadi va kasallik prognozi yomonlashadi [5]. Yuqorida keltirilgan holatlar mazkur tadqiqotni o‘tkazishga asos bo‘ldi.