Abstract:
Мақсад: Симптоматик эпилепсия беморларида темир алмашинуви
кўрсаткичлари ва ферроптоз биомаркерларининг ўзгаришларини баҳолаш ҳамда
уларнинг касаллик оғирлиги билан боғлиқлигини аниқлаш.
Материал ва усуллар: Тадқиқотга 85 нафар симптоматик эпилепсия беморлари
ва 40 нафар соғлом назорат гуруҳи киритилди. Барча иштирокчиларда қон зардобида
темир, ферритин, трансферрин, трансферрин сатурацияси, гептидин, церулоплазмин
даражаси, шунингдек ферроптоз биомаркерлари (GPX4, ACSL4, PTGS2) аниқланди.
Эпилептик тутқаноқлар частотаси ва оғирлиги баҳоланди.
Натижалар: Симптоматик эпилепсия беморларида назорат гуруҳига нисбатан
қон зардобида темир даражаси сезиларли паст (12.8±2.1 мкмоль/л га қарши 18.4±1.9
мкмоль/л, p<0.001), ферритин даражаси юқори (285.7±45.2 нг/мл га қарши 156.3±28.7
нг/мл, p<0.001) эди. Ферроптоз биомаркерларидан GPX4 фаоллиги сезиларли пасайган
(0.42±0.08 Е/мл га қарши 0.78±0.12 Е/мл, p<0.001), ACSL4 ва PTGS2 даражаси эса ошган
(p<0.01) эди. Тутқаноқлар частотаси билан темир дефицити (r=-0.67, p<0.001) ва GPX4
фаоллиги орасида (r=-0.58, p<0.001) салбий корреляция аниқланди.
Хулоса: Симптоматик эпилепсияда темир метаболизми бузилишлари ва
ферроптоз жараёнларининг фаоллашуви касаллик патогенезида муҳим рол ўйнайди ва
терапевтик мақсадлар учун янги йўналишларни очади.