Abstract:
Maqsad: erta osteoartritda endofenotiplar va komorbidlik o‘zaro bog‘liqlikni aniqlash hamda ularning biomarkerlar va instrumental ko‘rsatkichlar bilan assotsiatsiyalarini
baholash. Material va usullar: tadqiqotga asosida tashxis
qo‘yilgan, erta strukturaviy, metabolic va funksional o‘zgarishlar bosqichida bo‘lgan hamda bir yoki bir nechta komorbid holatlarga ega 150 nafar erta osteoartritli bemor jalb
etildi. Tekshirilgan bemorlarning o‘rtacha yoshi 49,72±4,9
yilni tashkil etdi. Natijalar: olingan natijalar endofenotiplar o‘rtasida bioximyaviy va instrumental ko‘rsatkichlar
bo‘yicha sezilarli farqlar mavjudligini ko‘rsatdi. Biroq ushbu
parametrlar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqliklarni baholash kasallikning patogenetik mexanizmlarini yanada chuqurroq
anglash imkonini beradi. Shu munosabat bilan nafaqat alohida ko‘rsatkichlarni solishtirish, balki ular o‘rtasidagi statistik
assotsiatsiyalarni aniqlash ham muhim ahamiyat kasb etadi.
Korrelyatsion tahlil natijalari erta osteoartritda komorbidlik, yallig‘lanish va tog‘ay to‘qimasi degradatsiyasi o‘rtasida mustahkam hamda statistik jihatdan ahamiyatli o‘zaro
bog‘liqliklar mavjudligini aniqladi. Komorbidlik nafaqat xavf
omili, balki kasallik patogenezining muhim tarkibiy qismi
sifatida namoyon bo‘lib, biomarkerlar faolligi va klinik belgilar shakllanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Xulosa: Olingan
natijalar komorbidlikni erta osteoartrit rivojlanishi va progressiyasining muhim patogenetik omili sifatida baholash
imkonini beradi. Bu esa endofenotipik yondashuvga asoslangan personallashtirilgan diagnostik, davolash va reabilitatsiya strategiyalarini qo‘llash zarurligini asoslaydi
