KOMORBID PATOLOGIYALI ERTA OSTEOARTRITDA ENDOFENOTIPLARNING AHAMIYATI

Abstract

Maqsad: erta osteoartritda endofenotiplar va komorbidlik o‘zaro bog‘liqlikni aniqlash hamda ularning biomarkerlar va instrumental ko‘rsatkichlar bilan assotsiatsiyalarini baholash. Material va usullar: tadqiqotga asosida tashxis qo‘yilgan, erta strukturaviy, metabolic va funksional o‘zgarishlar bosqichida bo‘lgan hamda bir yoki bir nechta komorbid holatlarga ega 150 nafar erta osteoartritli bemor jalb etildi. Tekshirilgan bemorlarning o‘rtacha yoshi 49,72±4,9 yilni tashkil etdi. Natijalar: olingan natijalar endofenotiplar o‘rtasida bioximyaviy va instrumental ko‘rsatkichlar bo‘yicha sezilarli farqlar mavjudligini ko‘rsatdi. Biroq ushbu parametrlar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqliklarni baholash kasallikning patogenetik mexanizmlarini yanada chuqurroq anglash imkonini beradi. Shu munosabat bilan nafaqat alohida ko‘rsatkichlarni solishtirish, balki ular o‘rtasidagi statistik assotsiatsiyalarni aniqlash ham muhim ahamiyat kasb etadi. Korrelyatsion tahlil natijalari erta osteoartritda komorbidlik, yallig‘lanish va tog‘ay to‘qimasi degradatsiyasi o‘rtasida mustahkam hamda statistik jihatdan ahamiyatli o‘zaro bog‘liqliklar mavjudligini aniqladi. Komorbidlik nafaqat xavf omili, balki kasallik patogenezining muhim tarkibiy qismi sifatida namoyon bo‘lib, biomarkerlar faolligi va klinik belgilar shakllanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Xulosa: Olingan natijalar komorbidlikni erta osteoartrit rivojlanishi va progressiyasining muhim patogenetik omili sifatida baholash imkonini beradi. Bu esa endofenotipik yondashuvga asoslangan personallashtirilgan diagnostik, davolash va reabilitatsiya strategiyalarini qo‘llash zarurligini asoslaydi