ENDEMIK BOʻQOQ BILAN KASALLANISHNING XUDUDLAR BO‘YICHA TARQALISHI

Abstract

Qalqonsimon bezni paypaslashda aholi orasida tugunli buqoq 3 5% bemorlarda, skrining ultratovush tekshiruvi (US) va to‘qimalarning otopsisi paytida 20-35% da qayd etilgan. Tugunli toksik bo‘lmagan buqoq rivojlanishi uchun ko‘plab etiologik omillar mavjud (endemik buqoq, Federal Endokrinologiya fanlari tomonidan o‘tkazilgan epidemiologik tadqiqotlarga ko‘ra markazi, Rossiya Federatsiyasida aholi yod tanqisligi kasalliklarini rivojlanish xavfi bo‘lmagan hududlar yo‘q. JSST fikriga koʻra endemik buqoqning sporadik shakllari 5%ga kamayishiga erishilsa, u holda YTK toʻliq bartaraf qilingan hisoblansada, Oʻzbekiston Respublikasida bugungi kunda yod tanqisligi ogʻir hudud boʻlib qolmoqda. Aslida yodga boʻlgan ehtiyoj chaqaloqlarda kuniga 50 mkg, 1 yoshdan 6 yoshgacha boʻlganlarda 90 mkg, 7 yoshdan 10 yoshgacha boʻlganlarda 120 mkg, oʻsmirlar va kattalarda 150 mkg ni tashkil qiladi. Homiladorlik va laktatsiya davrida yodga boʻlgan ehtiyoj kuniga 200-300 mkg gacha ortadi, chunki ona organizmi yodni homila yoki emizikli bola bilan boʻlishadi. Hozirgi kunda, Oʻzbekiston sharoitida aholisi yod tanqisligi bilan bogʻliq kasalliklarga chalinish xavfi boʻlmagan hudud yoʻq, negaki respublikaning shu kungacha oʻrganilgan barcha hududlarida aholi ratsionida yod tanqisligi mavjudligi kuzatilgan